نگاه نو

سر مقاله : در نوشتار زير سعي براين شده تا با استناد به منابع فقهي و علم روز دنيا ، اين مسئله از زواياي مختلف مورد برسي قرار بگيرد تا در جمع بندي نهايي به پنج سوال زير پاسخ داده شود :

۱ – اصل حجاب به چه معناست ؟

۲ – آيا حجاب يك محدودكننده است يا محبوب كننده ؟

۳ – تاثيرات حجاب بر زندگي فردي و اجتماعي چيست ؟

۴ – حد و مرز پوشش به چه ميران است ؟

۵ – آيا حجاب اجباري است يا اختياري ؟

اميد است مقاله ذيل بتواند گوشه اي از زواياي پنهان اين بحث را روشن سازد تا حد و مرز بنيادگرايي و تندروي با قرائتهاي ميانه رو و معقول تر از اسلام مشخص شود .

نكته : به دليل اينكه مطلب ذيل نياز به توضيحات جامع داشت ، مقاله كمي طولاني شده است ، لذا از كاربران مشتاق كه از اينترنت دايالاپ استفاده ميكنند ، خواشمندم تا مقاله را به صورت آفلاين و در ضمن رعايت احساس آرامش مطالعه بفرمايند .

تاريخچه حجاب :

اينكه تاريخچه حجاب چيست ، نيازمند تخصص وافر در مطالعه جوامع مختلف بشري در طول ادوار گذشته تاريخ است ، كه از حوزه تخصص اين جانب به دور است ، اما اگر بخواهيم نگاهي كوتاه بر امر حجاب در تاريخ ملل گوناگون داشته باشيم ميتوانيم با مثال زدن كشورهايي نظير ايران باستان ، هندوستان و ….. به برسي آنها بپردازيم ، همچنين اگر بخواهيم از نظر مذهبي بحث تاريخچه را دنبال كنيم ميتوانيم به دين يهوديت اشاره كنيم كه من در اينجا فقط به اختصار به دو سند تاريخي در مورد ايران باستان و دين يهوديت اشاره ميكنم و از زياده گويي دوري مي ورزم !

اول ايران باستان : در كتاب تاريخ تمدن نوشته ويل دورانت ( صفحه ۵۵۲ ) در مورد جايگاه زنان باستان ايران ميخوانيم كه : « ر زمان زردشت زنان منزلتی عالی داشتند ، با كمال آزادی و با روی‏ گشاده در ميان مردم آمد و شد می‏كردند » و سپس ميخوانيم « پس از داريوش مقام زن مخصوصا در طبقه ثروتمندان تنزل پيدا كرد زنان فقير چون برای كار كردن ناچار از آمد و شد در ميان مردم بودند آزادي خود را حفظ كردند ولی در مورد زنان ديگر ، گوشه‏نشينی زمان حيض كه‏ برايشان واجب بود رفته رفته امتداد پيدا كرد و سراسر زندگی اجتماعيشان را فرا گرفت ، و اين امر خود مبنای پرده‏پوشی در ميان مسلمانان به شمار می‏رود . زنان طبقات بالای اجتماع جرأت آن را نداشتند كه جز در تخت روان‏ روپوش دارد از خانه بيرون بيايند ، و هرگز به آنان اجازه داده نمی‏شد كه‏ آشكارا با مردان آميزش كنند . زنان شوهردار حق نداشتند هيچ مردی را ولو پدر با برادرشان باشد ببينند . در نقشهائی كه از ايران باستان بر جای‏ مانده هيچ صورت زن ديده نمی‏شود و نامی از ايشان به نظر نمی‏رسد » ‏.

دوم دين يهوديت : در مورد تاريخچه حجاب ، مورخ معروف و نامدار معاصر ، ول دورانت در صفحه ۳۰ ، جلد ۱۲ تاريخ تمدن مينويسد كه : « گر زنی به نقض قانون يهود می‏پرداخت چنانكه مثلا بی آنكه چيزی بر سر داشت به ميان مردم می‏رفت و يا در شارع عام نخ می‏رشت يا با هر سنخی از مردان درد دل می‏كرد يا صدايش آنقدر بلند بود كه چون در خانه‏اش تكلم‏ می‏نمود همسايگانش می‏توانستند سخنان او را بشنوند ، در آن صورت مرد حق‏ داشت بدون پرداخت مهريه او را طلاق دهد » .

علل پيدايش حجاب

با توجه به تاريخچه ذكر شده و همچنين موضوعات اخير اين سوال در ذهن پديد مي آيد كه علل پيدايش حجاب چه بوده است ؟ من در ابتدا به دليل حساسيت موضوع و وجود فلسفه هاي گوناگون در هر دو طرف موافق و مخالف با اين پديده در ابتدا به اين موضوع از منظر جوامع غير اسلامي مي پردازم و سپس در سر فصل بعدي به تفصيل علل پيدايش حجاب از نظر اسلام را شرح ميدهم .

كلا ۵ نوع نظر مختلف در مورد پيدايش حجاب در جوامع غير اسلامي ذكر شده است ، اين نظرات از قرار زير اند :

۱ – ميل به رياضت كشيدن ( بعد فلسفي ) : كه بر اساس آن چون عده اي نتيجه همه بديها را در معاشرت با زن و همچنين شهوتراني ميدانستند با محدودكردن زن در پوشش و خانه نشين كردن آن سعي بر كاستن اين عواقب داشتند ، نمونه اين تفكر را ميتوان در مكتب بوديسم و دركشورهاي شرقي آسيا از جمله هند و چين مشاهده كرد .

۲ – عدم امنيت و عدالت اجتماعي ( بعد اجتماعي ) : عده اي معتقدند كه در جوامع قديم چون امنيت و عدالت اجتماعي وجود نداشته ، لذا حجاب براي مصونيت زن از تجاوز يا تصاحب ، صاحبان زور و قدرت ، ابداء شده است ، نمونه اين تفكر را ميتوان در ايران باستان و جوامعي كه حرمسراها در آنها بسيار بوده اند ، ديد .

۳ – پدر سالاري و حس مالكيت براي استثمار زن ( بعد اقتصادي ) : افرادي كه اين عامل را از جمله عوامل پيدايش حجاب ميدانند ، معتقدند كه روح پدر سالاري و حس مالكيت مردان بر زنان براي استثمار آنان و كنترل و بهره كشي اقتصادي از آنها بعد از گذشت دوران كمونيزم جنسي در تاريخ ، موجب پيدايش حجاب شده است ، نمونه اين تفكر را نيز ميتوانيد در غرب و طرفداران كمونيزم ، مشاهده كرد .

۴ – حسادت و خودخواهي مردان ( بعد اخلاقي ) : عده اي كه به اين عامل معتقدند ، ميگويند كه چون مردان بر مردان ديگر هم نوع خودشان رشك ميورزيدند ، لذا براي جلوگيري از اينكه زنشان مورد توجه مرد ديگري قرار گيرد ، آن را در پوشش محدود ميكردند ، نمونه اين تفكر را ميتوان در جوامع بدوي اروپا مشاهده كرد .

۵ – واقعيت وجودي خود زنان ( بعد رواني ) : افرادي كه به اين عامل معتقدند ، ميگويند چونكه زنان از گذشته به دليل كمبود توان جسماني شان نسبت به مردان و همچنين مسائلي چون بكارت و عادت ماهيانه ، احساس حقارت ميكردند ، لذا با پوشاندن و مخفي كردن خود ، سعي داشتند براين عامل رواني شان چيره شوند ، نمونه اين تفكر را ميتوانيد در تعاليم دين يهود و ايران باستان مشاهده كرد .

خوب ، حال كه با انواع ۵ گانه عوامل پيدايش حجاب از نظر مخالفين اين امر و همچنين جوامع غير اسلامي آشنا شديد ، ممكن است كه به اين نتيجه برسيد كه ” پس با اين اوصاف علل پيدايش حجاب در دين اسلام نيز وابسته به يكي از عوامل فوق است ” يا اينكه اين سوال در ذهنتان نقش ببدند كه ” پس نظر اسلام در مورد حجاب چگونه است و آيا اين عوامل در پيدايشش نقش داشته اند يا خير ؟ ” ، اگر كه درست حدس زده باشم ، بايد خدمتتان معروض بدارم كه همه عوامل ۵ گانه از نظر اسلام مترودند و علل پيدايش حجاب در اسلام به طور كلي با همه عوامل فوق متفاوت است كه در ادامه به شرح آنها ميپردازم ، فقط قبل از پرداختن به آنها علل مترود بودن اين نظريات را به اختصار متذكر ميشوم كه :

۱ – از نظر اسلام رياضت كشيدن و دروري جستن از نعمات و لذات دنيوي ، امري منع شده ميباشد و به طور كلي در تمامي قوانين اسلام جانب اعتدال در بهره وري از مواهب دنيوي رعايت شده و تند روي در هر صورتي منع شده است ، لذا اين عامل در پيدايش حجاب اسلام نقشي نداشته است .

۲ – در زمان جاهليت ، امنيت جنسي در عربستان برقرار بوده و تنها چيزي كه وجود نداشته امنيت اجتماعي بوده است كه آن هم ناشي از زندگي قبيله اي بوده ، پس اين عامل نيز در پيدايش حجاب اسلامي نقشي نداشته است .

۳ – اسلام هرگز نخواسته است كه زن بره كش اقتصادي مرد باشد ، اين را به وضوح ميتوان از بين دستورات و قوانين اسلامي مشاهده كرد . ( رجوع شود به مقررات ازدواج ، ديه و ….. در قوانين اسلامي ) .

۴ - در اسلام ، دو رويكرد براي مردان تعريف شده است ، حسادت و غيرت و براي زنان يك حس به عنوان حسادت ، لذا اسلام رويكرد حسادت را چه در زنان و چه در مردان به شدت ناپسند ميداند و با آن مقابله كرده است و قوانيي را كه وضع كرده گواه بر اين اند ، اما حس غيرت كه براي پاسباني از كيان خانواده است را در مورد مرد تعريف كرده است ، كه اين حس غيرت با آن حس حسادت كه از عوامل پيدايش حجاب ميباشد ، تفاوتها بسيار دارد كه ميتوانيد براي برسي آن به مراجع مختلف اجتماعي و مذهبي مراجعه فرماييد ( در مقالات بعدي به تفصيل توضيح داده خواهد شد ) .

۵ – قوانين اسلام براي زنان از جمله اينكه زنان در زمان عادت ماهيانه فقط از بعضي عبادات معاف اند و مردان حق آميزش با انها را ندارند ميباشد ( چون معمولا زنان در دوره عادت ماهيانه ميلي به اميزش ندارند و حالات رواني خاصي دارند كه در مقالات بعدي به اختصار به آنها خواهم پرداخت ) ، كه خود نشانگر احترام اسلام به زنان ، به عنوان موجوداتي همسان با مردان است و خود حضور زن در جوامع گذشته اسلامي نيز گواهي بر اين مدعاست ، لذا از اين جهت هم اين عامل ، مسبب پيدايش حجاب در اسلام نبوده است .

فوايد حجاب :

براي درك بهتر حجاب از ديدگاه اسلام ، در ابتدا بايد به اين نكته توجه كرد كه اصلا حجاب چه فايده اي براي زن دارد و اگر ذاتا پوششي محدود كننده است ، پس چه نيازي به روشن كردن علل پيدايش آن است !

لذا در ابتدا چند ويژگي منحصر به فرد آن را بر ميشمارم و بعد ميروم سراغ اصل مطلب :

۱ – بالا بردن ارزش : براي درك اين فايده بايد به علم روانشناسي رجوع كنيم ، بر طبق خواص ذاتي و فطري مردان ، معمولا زناني كه سهل الوصول و بخشنده اند ( از نظر سكسولوژيك ) ، مورد احترام و توجه مردان نيستند و اندك توجهي هم كه مردان به اين گونه زنان انجام ميدهند ، به دليل ارزش گذاشتن به آن زن نيست بلكه به هدف كاميابي موقت جنسي است ، كه بعد از اطفاء شهوت از بين خواهد رفت ! مردان ذاتا به دليل ماهيت كاشف گونه شان ، به دنبال كشف و تسخير زنان بكر و دست نيافتي اند ، حيا و شرم ذاتا مردان را جذب ميكند و حجاب به عنوان يك حائل بين زن و مرد ، اين قوه قدرتمند مردان را ، مداوم تحريك ميسازد ، براي درك اين جملات بهتر است به آن جمله معروف ويل دورانت اشاره كنم كه ميگويد : « خودداری از انبساط ، و امساك در بذل و بخشش بهترين سلاح برای شكار مردان است ، اگر اعضای نهانی انسان را در معرض عام تشريح می‏كردند توجه ما به آن جلب می‏شد ولی رغبت و قصد به ندرت تحريك می‏گرديد . مرد جوان به دنبال چشمان پر از حيا است و بی آنكه بداند حس می‏كند كه اين خودداری ظريفانه از يك لطف و رقت عالی خبر می‏دهد » ، شايد الان اين سوال براي شما به پيش آيد كه ” خوب اينكه همش به نفع مردانه ! پس چه فايده اي براي زنان دارد ؟ “ پاسخ اين پرسش بسيار ساده است ، مردان همواره به دليل روح خشن و سختشان ، و همچنين به دليل برتري جسمي شان ، به صورت طالب اند و زنان به دليل ماهيت لطيف و احساسي شان ، همواره مطلوب اند ، در ادبيات همواره زن معشوق و مرد عاشق است ، زن محبوب و مرد محب است ، در نتيجه زنان براي كسب اين محبت و گرفتن احساس امنيت روحي – جسمي – جنسي – رواني و …. و از همه مهمتر احترام و ارزش انساني كه بر حق برابر با مردان دارند ، از جنس مخالفشان ، نيازمندند كه مرد به آنها توجه كند و محبت و عشق و همه چيزش را به او هديه بدهد و مرد هم بر طبق همان اصلي كه گفتم ، فطرتا اين چنين زني را ارزش مند ميبيند و انتخاب ميكند تا محبت و عشق و همه زندگي اش را به او هديه دهد ، مرد هرچه بيشتر در طلب مطلوبش رنج بكشد ، قدر آن را بيشتر ميداند ! ، براي درك بهتر اين سخن باز به سخن ويل دورانت برميگردم كه ميگويد : « آداب جفتجوئی عبارت است از حمله برای تصرف در مردان ، و عقب‏نشيني برای دليری و فريبندگی در زنان . . . مرد طبعا جنگی و حيوان شكاری‏ است ، عملش مثبت و تهاجمي زن برای مرد همچون جائزه‏ای است كه‏ بايد آنرا بربايد » .

۲ - امنيت اجتماعي : براي درك اين فاييده نيز بايد بگويم كه مسئله حجاب يا پوشش در اسلام اين نيست كه بحث بر سر عريان بودن زن در اجتماع است يا بر سر پوشيده بودن آن ، بلكه از نظر اسلام يكي از فوايد حجاب اين است كه در سيستم سكسولوژيك روابط انساني بين دو جنس مخالف ، تناسب بر قرار ميشود ، مسئله اين است كه آيا مرد حق دارد كه در هر محفلي و هر جايي نهايت استفاده جنسي را از زن ببرد و اورا به مانند برده خود مورد استفاده قرار دهد يا نه ؟ مسلما از نظر اسلام اين عدالت نيست كه مرد به دليل برتري جسمي اش ، بخواهد زن را مستعمره خود كند و از او بهره كشي سكسي بكشد ، در جوامعي كه برهنه گي رواج دارد ، زن در حقيقت ابزار ارضاي شهوات جامعه مردسالار است ، استفاده جنسيتي از بدن زنان در فيلمها ، تبليغات و ….. همه و همه نشان دهنده آن است كه زن در اين جوامع به ابزار ويترين گونه اي براي تامين رضايت مردان در آمده است ، چيزي كه بيشتر طرفداران فمنيست امروزي نيز با آن به شدت مخالف اند ، حال انكه اسلام با توجه به اين امر با مطرح كردم مسئله پوشش ، معتقد است كه اجتماع و بلاخص مردان در صورت تحقق اين امر و كاهش سطح استثمار جنسي در جامعه ميشود امنيت اجتماعي را برقرار كرد ، چيزي كه در طول تاريخ صحتش به اثبات رسيده است .

۳ – منفعت اقتصادي : بر خلاف نظريه رايج كه پوشش را به دليل محدود كننده بودنش ، مانع فعاليتهاي اجتماعي زنان ميداند ، اسلام معتقد است كه اگر زنان با رعايت پوشش در جامعه نقش فعالي را بازي كننده و چرخه كارخانه جات را بگردانند ، به دليل اينكه اين پوشش مانع از اين ميشود كه مسائل جنسي به حريم عرصه اقتصادي كشيده شود ، در نتيجه نيروي بسيار زيادي صرف پيشرفت ميشود كه به جاي صرف در زمينه مسائل سكسي در محيط كار صرف توسعه آن كار ميشود ، در همين راستا اسلام معتقد است كه مسائل سكسي بايد محدود به خانواده و حريم خصوصي انسانها باشد تا اجتماع و محيط كار .

۴ – محبوبيت سكسي : كلا شهوت ناشي از تحريك بدن دو جنس مخالف و كنش ها و واكنشهاي مابين آنهاست ، اين احساس زماني بين دو فرد رخ ميدهد كه هر دو طرف خصوصي ترين چيزهايشان را بايكديگر به اشتراك ميگذاراند ، اين حريم خصوصي زماني كه نابود شود و مرزي بين آن و دنياي غير خصوصي يا عمومي نباشد ، ديگر اين حس ، حس شهوت بي معنا ميشود و ماهيت ديگري پيدا ميكند ، حجاب به دليل ماهيت حائلي اش ، از اين حريم پاسداري ميكند ، لذا در حقيقت حجاب به سكس دو جنس خدماتي ميكند كه عرياني نميتواند بكند ، عرياني باعث ميشود كه روزمره گي ايجاد شود ، عشق معناي طالب و مطلوبي يا همان عاشق و معشوقي اش را از دست بدهد و به يك حالت ارزه و تقاضا تبديل شود ، هنگامي كه احساس ويران شود ديگر انسانيت نيز به زير سوال ميرود و انحرافات و انحطاطهايي كه زمينه ساز سقوط و نابودي بشر اند گسترش ميابند ، در نتيجه پوشش بزرگترين خدمت را به عرصه سكسولوژيك و عشقي انسانها ميكند ، براي حسن ختام اين بحث هم به يك گفته آلفرد هيچكاك نابغه هنر هاليود اشاره ميكنم و بس ، هيچكاك ميگويد : « من معتقدم كه زن هم بايد مثل فيلمی پرهيجان و پرآنتريك باشد ، بدين‏ معنی كه ماهيت خود را كمتر نشان دهد و برای كشف خود مرد را به نيروی تخيل و تصور زيادتری وادارد . بايد زنان پيوسته بر همين شيوه رفتار كنند يعنی كمتر ماهيت خود را نشان دهند و بگذارند مرد برای كشف آنها بيشتر به خود زحمت دهد » و همچنين او در مورد جذابيت سكسي زنان شرقي گفته است كه : « زنان شرقی تا چند سال پيش به خاطر حجاب و نقاب و رويبندی كه به كار می‏بردند خود بخود جذاب می‏نمودند و همين مسأله جاذبه نيرومندی بدانها می‏داد ، اما به تدريج با تلاشی كه زنان اين كشورها برای برابری با زنان‏ غربی از خود نشان می‏دهند حجاب و پوششی كه ديروز بر زن شرقی كشيده شده بود از ميان می‏رود و همراه آن از جاذبه جنسی او هم‏ كاسته می‏شود » .

اگر بخواهيم فوايد بيشتري را در زمينه حجاب ذكر كنيم بايد يك كتاب چند جلدي كه همه ابعاد مختلف اجتماعي ، انسانشناختي ، روانشناختي ، سكسولوژيك و فيزيولوژيك و ….. را در بر بگيرد به نگارش در آوريم وليكن براي جلوگيري از بلند شدن مطلب فقط به همين چهار مورد بسنده كردم و قصد دارم بروم به سراغ ميزان پوشش در اسلام و اين بحث كه آيا حجاب اجباري است يا اختياري !

حد و مرز پوشش از نظر اسلام

كلا بر اساس مستندات فقهي ما چندين آيه در مورد پوشش زنان داريم كه به طور كل دو ايه از سوره هاي نور و احزاب در خصوص حجاب عموم زنان اند و بقيه آيات در مورد پوشش زنان پيامبر اند كه بيشتر جنبي تدبير سياسي داشته اند و در مورد عموم زنان كاربردي ندارند ، لذا از ذكر آنها خود داري ميكنم .

اما آيات مربوط به پوشش زنان در سوره نور : « قل للمؤمنين يغضوا من ابصارهم و يحفظوا فروجهم ذلك ازكی لهم ان الله خبير بما يصنعون ۳۰ و قل للمؤمنات يغضضن من بصارهن و يحفظن فروجهن و لايبدين زينتهن الا ما ظهر منها و ليضربن بخمرهن علی جيوبهن و لا يبدين زينتهن الا لبعولتهن او آبائهن او آباء بعولتهن او ابنائهن او ابناء بعولتهن او اخوانهن او بنی اخوانهن او بنی اخواتهن او نسائهن او ما ملكت ايمانهن او التابعين غير اولی الاربة من الرجال او الطفل الذين لم يظهروا علی عورات النساء ، و لا يضربن بارجلهن ليعلم ما يخفين من زينتهن و توبوا الی الله جميعا ايها المؤمنون لعلكم تفلحون ۳۱ » به اين معنا كه خدواند متعال ميفرمايد : « به مردان مؤمن بگو ديدگان فرو خوابانند و دامنها حفظ كنند . اين برای‏ شما پاكيزه‏تر است . خدا بدانچه می‏كنيد آگاه است ۳۰ به زنان مؤمنه بگو ديدگان خويش فرو خوابانند و دامنهای خويش حفظ كنند و زيور خويش آشكار نكنند مگر آنچه پيدا است ، سرپوشهای خويش بر گريبانها بزنند ، زيور خويش آشكار نكنند مگر برای شوهران ، يا پدران ، يا پدر شوهران ، يا پسران ، يا پسر شوهران ، يا برادران ، يا برادر زادگان ، يا خواهرزادگان ، يا زنان ، يا مملوكانشان ، يا مردان طفيلی كه حاجت به زن ندارند ، يا كودكانی كه از راز زنان آگاه نيستند ، و پای به زمين نكوبند كه زيورهای مخفيشان دانسته شود . ای گروه مؤمنان همگی به سوی خداوند توبه بريد ، باشد كه رستگار شويد » .

و آيات سوره احزاب : « يا ايها النبی قل لازواجك و بناتك و نساء المؤمنين يدنين عليهن من جلابيبهن ذلك ادنی ان يعرفن فلا يؤذين و كان الله غفورا رحيما ۵۹ » به اين معنا كه خدواند متعال ميفرمايد : « ای پيغمبر به همسران و دخترانت و به زنان مؤمنين بگو كه جلبابهای ( روسريها ) خويش را به خود نزديك سازند . اين كار برای اينكه‏ شناخته شوند و مورد اذيت قرار نگيرند نزديكتر است و خدا آمرزنده و مهربان است » .

كليه علماي شيعه و سني با استناد به اين آيات كه تنها آيات مربوط به پوشش زنان در قران كريم اند ، احكام و آراي خود را ابراض ميدارند كه هر كدام بر اساس نوع تفسيرشان از آيات مذكور و شان نزول آيات ميباشد ، من از اظهار نظر تخصصي در اين مورد خود داري ميكنم چون اصلا فقيه نيستم و قصد هم ندارم اينجا بحث فقهي بكنم ، اما فقط بنا بر اطلاعتان بايد خدمتتان معروض بدارم كه بيشتر سه نوع راي بر اساس آيات فوق ارائه شده است :

۱ – آرائي كه توسط كسنايكه معتقدند كه پوشش بايد به اندازه ظاهر شدن صورت و كفهاي دست و پا باشد ، ارائه شده است . ( اكثر علماي اهل تسنن و تشيع )

۲ – آرائي كه توسط كسانيكه معتقدند كه پوشش بايد به ميزان از ناف تا زانو و پوشاندن سينه ها باشد و پوشيدن روسري الزامي نيست ، ارائه شده است . ( بعضي از علماي اهل تسنن و تشيع )

۳ – آرائي كه توسط كسانيكه معتقدند كه پوشش بايد به صورت كامل اجرا شود و هيچ كجاي زن پيدا نباشد ، ارائه شده است . ( بعضي از علماي اهل تسنن و تشيع )

بديهي است كه شما بر اساس نوع مرجع تقليدتان و مذهبتان ( تشيع يا تسنن ) ، ميتوانيد ميزان حد و مرز معين شده را رعايت كنيد .

آيا حجاب اجباري است ؟

با توجه به احاديث تاريخي مربوط به صدر اسلام ، شكي نيست كه حجاب به دو صورت وجود داشته ، اول اينكه براي زنان مسلمان واجب بوده و دوم اينكه براي زناني كه رعايت نميكردند و حكم دين را قبول نداشتند و همچنين زنان غير مسلمان اختياري بوده است .

بر فرض مثال ميشود به اين حديث از امام صادق ( ع) اشاره كرد : « عباد بن صهيب : سمعت اباعبدالله عليه السلام يقول : لا بأس بالنظر الی رؤوس نساء اهل تهامة و الاعراب و اهل السواد و العلوج لانهم اذا نهوا لا ينتهون » به اين معنا كه « حضرت صادق عليه السلام فرمود نگاه كردن به سر زنان تهامه ، باديه نشينان ، دهاتيهای حومه و علج ها ( غير عرب هاي بيسواد ) ، مانعی ندارد ، زيرا ايشان را هر گاه نهی كنند ، فائده ندارد . »

با استناد به همين حديث و ديگر روايات و مستندات فقهي ميتوان به اين نتيجه رسيد كه در آن زمان زنان دو دسته بوده اند ، عده اي كه پيرو شريعت بوده اند و با ارشاد و امر به معروف ، حدود حجاب را رعايت ميكردند و دسته دوم زناني بودند كه امر به معروف و نهي از منكر در آنها كارگر نبوده است و به دليل نداشتن اعتقادات مذهبي يا اصلا مسلمان نبودن حجاب را رعايت نميكردند ، در نتيجه مشخص ميشود كه حتي خود حضرت امام صادق عليه الاسلام معتقد بودند كه نبايد حجاب را اجباري كرد و به زور آن را به كسي تحميل كرد ، كه به وضوح از حديث فوق قابل مشاهده است .

لذا اينجا اين سوال پيش ميآيد كه آقايان مسئول در نيروي انتظامي با استناد به كدام دين و كدام مرجع اينچنين بر زنان جامعه مي تازند و در لواي طرح مبارزه با بدحجابي ، اين برخوردهاي نادرست را كه ثمره اي جز انزجار اقشار جامعه از دين و مذهب ندارد را به اجرا ميگذارند ، ديني كه بنيان گذار فقه جعفري اش و بزرگترين امامانش ، اجبار را منع كرده و با آن مخالف است ، چگونه يكي دوتا سرهنگ تازه به دوران رسيده ادعاي عمل به آن را دارند ! دین داری به این نیست که به اجبار روسری بر سر مردم بکنیم بلکه به این است که قوی کردن پایه های اسلام مردم را طوری پرورش بدهیم که اختیارا و بدون اجبار به این امر روبیاورند .

به يا دارم كه آيت الله طالقاني در نامه اي به آيت الله خميني ( مرجع عالي قدر شيعه ) فرموده بودند كه حجاب نبايد اجباري شود و زنان بايد مختار باشند تا راه خودشان را انتخاب كنند چون اين هم احترام به دين است و هم به ملت و آقاي آيت الله خميني رهبر گرانقدر انقلاب نيز با اين امر موافق بودند ولي متاسفانه اين گونه افرادي دور ايشان را گرفته بودند و اين اقليت بنياد گرا حضرت امام را در حقيقت محصاره كرده بودند به طوريكه ايشان هرگز نتوانستند جلوي اين اعمال ناصحيح را كه توسط اين افراد انجام ميگير را بگيرند !

جمع بندي و نتيجه گيري

در پايان بايد خاطر نشان كنم كه حجاب نه صرفا يك پوشش محدود كننده است بلكه يك امتياز براي محبوبيت است ، در حقيقت اسلام با وضع قانون حجاب براي زنان ، خواسته است كه استعدادهاي نهان زنان در همه زمينه ها از جمله سكسولوژيك ، رواني و اجتماعي شكوفا كند و همچنين جلوي عواقب سوي اجتماعي ، اقتصادي و …. كه از بي بند و باري و هرزه گي ايجاد ميشود را بگيرد ، اين ديدگاه اسلام است براي سعادت و كاميابي بشر ، حال اگر دين داريد و به وجود خدا اعتقاد داريد ، ملزم به آنيد كه از دستوراتش پيروي كنيد و اگر هم دين نداريد و اين را محدوديتي براي خود ميدانيد بر اساس همان اصل اختيار ، مختاريد كه دو روزي را كه در اين جهان فاني ميگزرانيد آزاد باشد ، اگر عدالتي باشد بعدا اجرا خواهد شد و اگر هم نباشد بر اساس نتايج ثمرات دنيوي اش مشخص خواهد شد كه چه كسي آرام تر ، زيبا تر و لذت بخش تر زندگي كرده است .

توضيح : مطلب فوق با اقتباس از كتاب حجاب نوشته آيت الله مطهري نوشته شده است ، علاقه مندان ميتوانند براي مطالعه جامع تر به نسخه اصلي آن مراجعه كنند يا از طريق اين لينك نسخه الكترونيكي آن را مشاهده فرمايند .

لینک دانلود مقاله آیت الله مطهری