33 + 16 منبع مطالعاتی برای آشنایی با «اندیشه محافظهکاری»
اگر میخواهید حال مرا در لحظه نوشتن این پست دریابید، باید خودم را برای شما به سان ماهی تمثیل کنم که از تنگی به استخری مهاجرت فرموده! (حالا چرا استخر، دریا نه؟)

بگذارید، بیشتر توضیح بدهم، اگر خواننده قدیمی وبلاگ باشد، میدانید که من در وبلاگ یک پروژه آموزش سیاسی را دنبال میکنم که در آن سعی دارم مفاهیم و اصطلاحات سیاسی را از منظر تاریخی، فلسفی و فکریشان به خواننده وبلاگ بشناسانم.
همینطور اگر مرا بشناسید، من یک آدم conservative یا به اصطلاح محافظهکار هستم و در وبلاگم اکثر تحلیلهای سیاسی را که مینویسم نیز از این منظر ارائه میکنم.
بگذارید یک مقدار بیشتر از اینها هم توضیح بدهم، من چند وقت پیش وقتیکه دیدم تلقی عامه و سطحی از اصطلاح محافظهکاری بسیار نادرست و سخیف است و این اصطلاح پرمعنا و محتوا، در فرهنگ عامه دارد تبدیل به نوعی فحش سیاسی و برچسب تخریبی به معنای مختلف مانند: خشکه مذهبی بودن، ارتجاعی بودن، ترسو بودن، بنیادگرا بودن، مستبد بودن و … میشود، تصمیم گرفتم که معنای این اصطلاح را حداقل در سطح وب پارسی باز کنم تا دیگر کسی که طرفدار اقتصاد باز، طرفدار پاسداری از ارزشهای خانواده یا جامعه یا مذهب و یا سنت، طرفدار اصلاح گام به گام و تدریجی امور، طرفدار … را با مرتجع و بنیادگرا اشتباهی نگیرد.
در حقیقت معنای واژه محافظهکاری چنان گسترده است که در چهارچوبهای سطحی که عامه تلقی میکنند، نمیگنجد. اما متاسفانه به دلیل اینکه از قضای روزگار اصلاح طلبان وقتیکه در اوج قدرت بودند و میخواستند برای تخریب رقیبشان، از اصطلاحی و برچسبی استفاده کنند، او را متهم به محافظهکاری میکردند و خوب چون اصلاحات در نهایت فشل شد، مقابلین اصلاحات با این نام مشهور شدند و تلقی عامه از این اصطلاح بسیاری سطحی گشت، زیرا هیچ کس معنای این واژگان را نجست ؟!
به واقع اصولگرایان حال حاضر ما، تنها گونهای از محافظهکاری غیر قوام یافته حال حاضر ایران هستند و در کنار اینها که خودشان به انواع محافظهکاران سنتی، اولترا محافظهکارها، محافظهکارها میانهرو، محافظهکارهای پراگماتیک و … تقسیم بندی میشوند میتوان اپوزیسیون سلطنت طلب کشور، تحولخواهان لیبرالی که تمایل به محافظهکاری نیز دارند، طیفی از راستهای مدرن کشور و … را نیز ذیل این دسته مورد برسی و تحلیل قرار داد و هر کدام از این دستهها نیز قاعدتا با هم اختلافاتی نیز خواهند داشت، مثلا یک اولترا محافظهکار تندرو قابل قیاس با یک محافظهکار عملگرا یا یک محافظهکار میانه رو یا یک محافظه کار سلطنت طلب یا لیبرال و … نیست و هر طیفی از محافظهکاری ما یک برداشتی از دنیا و محیط پیرامونش دارد و یک تلقی و دیدی هم نسبت به ارزشها و سنتهایی دارد که میخواهد پاسدارشان باشد، که خوب حالا اینکه سنت چیست، تا چه اندازه کارامد است، از چه روشی باید برای دفاع بلند شد، آیا سنت جاهای غیر قابل دفاع هم دارد، تا چه اندازه مدرنگرا باشیم و … همه اینها درجه و نوع محافظهکاری فرد را مشخص میکند.
خوب، صحبت زیادی نکنم و سرتان را به درد نیاورم، چه آنکه اگر ادامه مطلب را + پست “محاففظهکاری چیست؟” وبلاگ را بخوانید به خوبی خواهید دانست که محافظهکاری چیست؟، به چه کار میآید؟، انواع محافظهکاری چه هستند؟، فرق محافظهکاری با بنیادگرایی، ارتجاع و سنت گرایی چیست؟ و ….
تا اینجا را نوشتم، که بدانید محافظهکاری آن چیزی که تصور میکنید نیست و معنایی گستردهتر از آن را دارد و چه آنکه خودِ شما هم مانند نگارنده یک محافظهکار باشید و بخواهید بیشتر خودتان را بشناسید، برای همین هم بوده که من این آموزشها را باتوجه به کمبود منابع فارسی زبان و پایین بودن سطح زبان عموم مردم و همچنین نبود مطالبی که بتواند برای عامه مردم، دانشجویان و فعالان سیاسی معنای و مفاهیم این اصطلاحات را مشخص کند، دست در کار آموزش سیاسی در این وبلاگ شده ام.
منتها تا به امروز به این دلیل در تنگ ماهی بودم که هم خودم دسترسیام به منابع فارسی زبان اندک بود و هم احساس میکردم در کل محیط وب فارسی نیز مطلب درخوری در این مورد (محافظهکاری) وجود ندارد، منتها دیروز خیلی اتفاقی به استخری برای شنا کردن در مفاهیم محافظهکاری برخورد کردم که بد ندانستم دیگر ماهیانی را که مانند خودم قبلا در تنگ بودند و یا اصلا تنگ هم نداشتند را با این استخر آشنا کنم.
بدیهی است که آن پژوهندگان حقیقی و نخبهای که در دریای اطلاعاتی غوطهورند را نیازی به این استخرهای حقیر نیست اما برای تنگ زیان این استخرها همانند دریایی است.
تا چندوقت پیش تعریف ماهنامه «خردنامه همشهری» را زیاد شنیده بودم اما توفیق پیدا نشده بود که یک نسخه از آن را تهیه و مطالعه کنم، تا اینکه این ویژه نامه مربوط به «محافظهکاری» خردنامه همشهری، خیلی اتفاقی به دستم رسید و نسخه آنلاینش را نیز توانستم روی سایت همشهری آنلاین بیابم و از موقع پیدا کردن این نشریه وزین نتوانستم از پایش بلند شوم و تا کنون مشغول مطالعه مطالب بسیار جالب و جامعش بودم و بس. (ودیشب را خواب به چشمان نبردهام!)

از آنجا که ما را حس بخشندگی زیاده است و هرآنچه داریم را در طبق اخلاص و بخشندگی میگذاریم و خیلی مشتاقیم که خوانندگان وبلاگمان را نیز با این مباحث اشنا کنیم، یک پست اختصاصی برای آشنایی با این شماره خردنامه همشهری زدیم تا دوستانی که علاقهمند به این جور مباحثاند فوری این تنگهای کوچک را رها کنند و داخل این استخر خنک و پرمحتوا شیرجه بزنند، تا خیلی بیشتر و عمیقتر با مفاهیم محافظهکاری در ایران آشنا شوند.
گرچه که آشنایی عمیق واقعی همان مطالعه متون بنیادین مرجعی ایست که در این مورد نگاشته شده اند، اما خوب چون این در تخصص دانشگاهیان است و همچنین منابع خارجی در داخل کشور اغلب در دسترس نیستند و منابع آنلاینهم اغلب به زبانهای خارجه هستند، همین استخرهای کوچک هم برای علاقهمندان میتوانند مسمر ثمر واقع شوند و استراتی برای مکاشفات عمیقتر و تحقیقات جامعتر باشند.
این شماره خرد نامه همشهری که بدبختانه در بازارهم موجود نیست زیرا تاریخ انتشارش آذر 85 است، شامل 33 مقاله، مصاحبه و گزارش تحلیلی و جامع در مورد «اندیشه محافظهکاری» است، که میتواند برای علاقهمندان به اینگونه مباحث در این جزایر پراکنده وب فارسی بسیار مفید واقع بشود.
در این شماره که ویژه محافطه کاری انتشار یافته است، آثار و نوشتارهایی از محمدکاظم انبارلویی، غلامعباس توسلی، مجید توسلی، مصطفی پورمحمدی، محمدنبی حبیبی، محمود صدری، سید جواد طباطبایی، محسن غرویان، موسی غنی نژاد، ناصر فکوهی، امیر محبیان، عبدالمجید معادیخواه، رسول منتجب نیا، موسی نجفی، ابراهیم یزدی، مایکل اشکات، آیزا برلین، جان هیک و فردریش هایک به چاپ رسیده است.
بواقع با تنوع خوب مطالب، شما میتوانید بعد از خواندن همه این 33 مطلب در فرصت مقتضی، به یک درک و دیدگاه خوب و کامل در مورد اندیشه محافظهکاری برسید و خوب اگر که پژوهشگر نیز باشید این میتواند حتی استارتی هم برای پژوهشهای عمیقتر شما نیز باشد اما اگر نه در همین سطح معمولی هم بخواهید بدانید این 33 مطلب خیلی راحت شما را به درک جامعی که باید در مورد این موضوع داشته باشید میرساند و میتواند برایتان مفید باشند.
مطالب این ویژه نامه از قرار زیراند:
- «نامحافظهكاري» در تبيين «محافظهكاري»
- آتن یا اورشلیم؟
- بازگشت به فلسفه سیاسی کلاسیک
- نقد پدر محافظه کار
- نگهداشت امر بوده
- بی ریشه در ایران، ریشه دار در غرب (مصاحبه با موسی غنینژاد، محبیان و فکوهی)
- محافظه كاري ايراني داريم؟
- محافظه كاري آمريكايي؛ آخرين كتاب فوكوياما
- محافظه كاري و فلسفه تحليلي
- محافظه كاري ايراني؛ مفهومي متولد نشده
- روانشناسي اجتماعي محافظه كاري
- فرديد و محافظهكاري
- بنيانهاي نظري ليبراليسم و محافظه كاري درايران وغرب
- دين مارا كجا مي برند
- برك، هايك؛ محافظهكاري، ليبراليسم
- محافظهكاري در گفتگو با دكتر سيد جواد طباطبايي
- محافظه كاري در عصر مشروطه
- محافظه كاري سياسي ايرانيان از آغاز تا عصر مشروطه
- محافظهكاري ايراني
- محافظهكار ليبرال را سرزنش ميكند
- از اصطلاحات عبور كنيم
- مفاهيم: محافظه كاري چيست؟
- سيري در گونههاي محافظه كاري
- نگاهي به تاريخ ضد روشنگري
- آراي يك نظريه پرداز ديكتاتوري سياسي
- انديشه هاي يورگان گئورگ هامان
- تاریخ محافظهکاری و چهار نحله فکری
- خاستگاه انديشه محافظهكاري
- چرا محافظهكار نيستم ؛ مقالهاي از هايك
- چرا هايك محافظهكار است؟
- درباره محافظه كار بودن
- درباره محافظه كاري و سنت
- كارل اشميت و تناقضات ليبرال دموكراسي
از آنجا که من قبلا یک پست با نام “محافظهکاری چیست؟” را در وبلاگ زدهام و این پست را نیز برای دسترسی بیشتر شما به منابع روی خروجی وبلاگ گذاشتهام و همچنین فعلا جامع تر از این مطالب را در دسترس ندارم، مبحث آموزش سیاسی در مورد اندیشه محافظهکاری را تا اطلاع ثانوی خاتمهیافته اعلام میکنم و از این به بعد هر مطلبی هم که در مورد محافظهکاری بنویسم، دیگر مطالب آموزشی نیستند بلکه مطالب تحلیلی خواهند بود که نظریات خودم را شامل خواهند شد، لیکن باب اموزش دیگر مفاهیم و اصطلاحات سیاسی همچنان باز است و میتوانید با مراجعه وقت به وقت به بخش آموزش سیاسی وبلاگ از آنها بهرهمند گردید.
همچنین چون دیدم موتورهای جستحوی گوگل و یاهو در مورد واژه محافظهکاری بیشتر به پستهای این وبلاگ ارجاع میدهند و مطالب جامعی که در بالا معرفی کردم همیشه از چشم موتورهای جستجو پنهان میمانند، این پست را زدم تا در ایندکس کردن این مطالب در گوگل نیز سهمی داشته باشم و همچنین وجدانم راحتر باشد که نه کپی کاری کرده باشم و نه پُز توخالی روشنفکری داده باشم و این مطالب را با یک کپی پست به خودم منسوب کرده باشم. (چه آنکه اگر میکردم باتوجه به علاقه گوگل به اینگونه وبلاگها، خیلی سریعتر در گوگل ایندکس میشدند و به نام خودم ثبت میگشتند. آن هم با توجه به اینکه این مطالب با وجود اینکه یک سال و خردهای روی خروجی همشهری قرار دارند اما هنوز از چشمان موتورهای جستجو پنهاناند.)
ان شاء الله که این مطالب به درتان برخورد و همیشه سالم باشید.
ارادتمند / مهدی مصطفایی
پی نوشت: دیدم خالی از لطف است که 33 منبع فارسی برای «اندیشه محافظه کاری» معرفی کنم و یک منبع خارجی هم در اینها نباشد، برای همین برای آن دسته از دوستاینکه مشکل زبان ندارند و علاقهمند به پژوهشهای بیشتراند این 16 منبع زیر را توصیه میکنم:
Liberal Conservative / The American Chronicle
US Conservative Politics
Saying all the right things / Donald J. Devine / American Conservative Union
The Best Conservative Blogs on the Internet - Period
Chronicle of bias
CONSERVATISM / The Dictionary of the History of Ideas
The Daily Conservative
Political Compass
Ten Conservative Principles / The Russell Kirk Center for Cultural Renewal
Conservatism
Cultural conservatism
Liberal conservatism
Social conservatism
National conservatis
Neoconservatism
Paleoconservatism






